De fictie van dienstbaarheid
Eind vorig jaar trok ik me twee weken terug op Madeira. Klinkt fancy, toch? Maar het was vooral een moment om even niks te moeten. Want laten we eerlijk zijn: in de dagelijkse drukte ben je vooral bezig met rennen, niet met vertragen en verstillen.
Op Madeira gebeurde er iets bijzonders. Eerst kwam de gedachtenstorm – je kent dat wel, die eindeloze to-do lijstjes in je hoofd. Maar daarna, na wat verveling (ja, verveling mag ook!), kwamen de échte inzichten. Eentje daarvan wil ik graag met je delen.
Dienstbaarheid: de heilige graal die helemaal niet zo heilig is
Natuurlijk is het mooi om iets voor een ander te betekenen. Mensen inspireren, verder helpen – dat voelt goed. Maar… hoe ver moet je daarin gaan?
“Dienen om te verdienen” – dat mantra kreeg ik al vroeg mee. Alsof je pas echt telt als je anderen voorrang geeft. Tel daar mijn Indonesische roots bij op (bescheidenheid! niemand tot last zijn!) en je krijgt een explosieve cocktail van dienstbaarheid.
Maar hier is de hamvraag: is dienstbaarheid altijd en overal heilig? Spoiler alert: nee.
Ben jij eigenlijk gelijkwaardig aan anderen?
Misschien denk je nu “ja, natuurlijk!” Maar check jezelf eens. Want echte gelijkwaardigheid is cruciaal voor gezonde relaties. En te veel dienstbaarheid? Die verstoort dat evenwicht compleet.
“Werkelijke dienstbaarheid is twee richtingsverkeer,
het is gericht op evenwicht tussen de ander én jezelf”.
– Wick Lichtveld
Je bent een beetje geprogrammeerd
Al die invloeden uit je jeugd, je familie, je cultuur – ze hebben je gekneed tot wie je nu bent. Niets mis mee, maar is het tijd voor een update?
Heb je echt geleerd om je open en gelijkwaardig op te stellen? Of herken je dat stemmetje dat zegt “blijf maar op de achtergrond”? Ben je misschien zó dienstbaar dat je over je eigen grenzen gaat? Dat het zelfs naar zelfopoffering neigt?
Ik sprak recent een Hindoestaanse vrouw met een stevige commerciële functie. Haar bescheidenheid en dienstbaarheid – waardevolle kwaliteiten op zich – werkten daar juist tégen haar. Steeds weer dat stemmetje: “ga maar naar achteren, jij hoeft niet voorop.”
“De sleutel tot een goed leven is niet om overal om te geven,
maar om te kiezen waar je wél om geeft: alleen wat waar, onmiddellijk en belangrijk is.”
— Mark Manson uit De edele kunst van not giving a fck
Dienstbaarheid en de empathische valkuil
Sommigen onder ons voelen precies aan wat er bij een ander speelt. Mooi, toch? Ja, maar ook gevaarlijk. Want voor je het weet, glij je in de redder-rol. Je neemt de regie over, wilt meteen oplossingen aandragen.
Maar hier is het ding: échte hulp is ruimte geven, niet overnemen. Anders leg je de ander juist lam.
Let op: geen ruilhandel graag
En dan hebben we nog de voorwaardelijke dienstbaarheid. “Ik doe nu wat voor jou, dus later doe jij wat voor mij” – ook al wordt dat nooit hardop gezegd.
Sorry, maar dat is geen dienstbaarheid. Dat is manipulatie in een vriendelijk jasje.
Dus mijn vraag aan jou: ben jij manipuleerbaar?
En nu?
De fixie van dienstbaarheid zit ‘m hierin: het heeft meer gezichten dan je denkt. En niet allemaal even mooi. Tijd om jezelf eens kritisch te bekijken.
Wil je hier samen naar kijken? Je bent van harte welkom. Zonder voorwaarden, zonder ruilhandel. Gewoon, omdat het waardevol is. Plan hier je kennismakingsgesprek in!
0 reacties