waarom

‘Waarom?’ Hoe ga je met die vraag om?

21 december 2021

‘Waarom?’ Hoe ga je met die vraag om?

Na een blog over het in je voordeel gebruiken van vragen en één over de hoe-vraag is het nu ook in mij opgekomen om eens over de waarom-vraag te schrijven. Waarom? Daar lees je alles over in dit blog!

‘Jij zoekt overal iets achter.’ – ‘ Waarom zeg je dat ?’ – Wiet van Broeckhoven

Waarom als T-splitsing

Als je mij zou vragen ‘waarom schrijf je dit blog?’ dan zou ik die vraag op minimaal twee manieren kunnen opvatten. Ik noem de waarom-vraag daarom een vraag die een T-splitsing kan veroorzaken. De vraag kan je enorm inspireren, en kan er ook voor zorgen dat je moedeloos in een eindeloos denkproces blijft ronddwalen. Dat laatste zou ik met dit artikel graag willen voorkomen of herstellen. Als ik het grote boek van mijn vrienden van Van Dale er op nasla, zie ik bij het woord ‘waarom’ als betekenis staan: oorzaak, reden. Nu kan het lijken alsof deze twee woorden dezelfde betekenis hebben, maar laten we eens kijken wat er gebeurt als ik de vraag ‘waarom schrijf je dit blog?’ beantwoord op de ene manier. Dan nemen we daarna de andere afslag en zien we het verschil. Als je je hier bewust van bent, dan kan je daarna zelf voor een richting kiezen.

Eén enkele reden waarom je iets doet is meer waard dan honderd redenen waarom je iets niet doet. – Sadako Ogata

Wat is de reden?

Ik zou kunnen antwoorden door uit te leggen wat mij drijft om al jaren blogs te schrijven. Dat het voor mij een manier is om mijn enthousiasme over persoonlijke ontwikkeling uit te drukken en dat het delen van dit soort artikelen past bij wie ik ben. Ook weet ik hoe belangrijk inspiratie is in het leven. Mijn leven is compleet veranderd door de inspiratie die anderen met mij hebben gedeeld in boeken en artikelen. Ik werk er graag aan mee om anderen ook te inspireren. Je merkt wellicht dat het op deze manier beantwoorden van de waarom-vraag enthousiasme opwekt. Ik zou je ook willen aanmoedigen om helder te krijgen wat jou drijft, zodat je hier ook gebruik van kan maken. Gelukkig zijn hier uitstekende instrumenten voor. Als je de vraag ‘waarom’ dus op deze manier opvat, kan het veel opleveren. Simon Sinek geeft in zijn boek Begin met het waarom aan dat leiders die zich richten op dit waarom succesvoller, invloedrijker en innovatiever zijn.

Alle waarom, heeft zijn daarom. – William Shakespeare

Wat is de oorzaak?

Als ik de vraag ‘waarom schrijf je dit blog?’ opvat als een vraag naar de oorzaak, dan zou je die vraag steeds opnieuw moeten stellen om de uiteindelijke oorzaak te ontdekken. Al snel merk je dan dat je wel iets kan verzinnen, maar dat je eerlijk gezegd geen idee hebt of dat klopt. Bijvoorbeeld:
– Waarom schrijf je dit blog? Omdat het in mij opkomt.
– Waarom komt het in je op? (Eerlijke antwoord: geen idee) Verzinsel: Ik ben altijd bezig met persoonlijke ontwikkeling.
– Waarom ben je altijd bezig met persoonlijke ontwikkeling? Daar word ik blij van.
– Waarom word je daar blij van? Ehhh?
Stap eens op iemand af die het helemaal naar zijn zin heeft en vraag wat de oorzaak is van zijn vreugde. Grote kans dat de ander je wazig aankijkt en geen enkel idee heeft of begint te twijfelen. Samenvattend: 1) je kent de werkelijke oorzaken niet van de dingen die je doet, 2) je hoeft ze ook niet te kennen om plezier en vreugde te hebben, en 3) het zoeken naar antwoorden op vragen over oorzaken zorgt er juist voor dat je uit die vreugde kan raken, omdat je eerst nog spontaan bezig was en nu op zoek gaat naar een onderbouwing.

Vroeger begreep ik niet waarom ik op mijn vragen geen antwoord kreeg. Thans begrijp ik niet waarom ik de vragen stelde want er zijn geen antwoorden. – Franz Kafka

Vier tips om hiermee om te gaan

Hierboven heb ik willen aangeven dat de manier waarop je de waarom-vraag opvat veel verschil maakt. Bij de eerste manier (als reden of drijfveer) zie ik weinig risico’s en ik zou je zelfs willen aanmoedigen om die te gebruiken. Aan de tweede manier (als oorzaak) kleven wat risico’s. Hieronder vier tips om hiermee om te gaan.

Lees ook:  De coronavakantie

Tip1: Ga van ‘waarom ik?’ naar ‘wat nu?’

In haar prachtige boek Het Geschenk opent therapeut en Holocaustoverlever Dr. Edith Eger meteen met een prachtige tip waarin het onderwerp van dit blog verwerkt is. Ze moedigt de lezer aan om ‘waarom ik?’ – wat ze beschouwt als een vraag die door slachtoffers gebruikt wordt – te vervangen door een vraag voor overlevers: ‘wat nu?’ Pas het maar eens toe, het kan een hele andere reactie op jouw ervaring opleveren.

We hebben geen invloed op wat ons overkomt, maar we hebben een keuze in hoe we reageren op onze ervaring. – Dr. Edith Eger

Tip 2: Vervang ‘waarom?’ door ‘waarom niet?’

Als je jezelf afvraagt waarom je iets zou doen, dan helpt het soms om de vraag om te draaien. Zo ging ik tussen het schrijven door net even wandelen, en ik vroeg of mijn zoon ook mee wilde lopen. Zijn reactie: “Wandelen, waarom?” Mijn reactie: “Waarom niet?” Zijn reactie: “Geen idee, laten we gaan!” Als je geen reden hebt om iets niet te doen (en die heb je vaak niet), dan doe je het sneller.

Je ziet dingen en je zegt: ‘Waarom?’ Maar ik droom dingen die er nooit geweest zijn en ik zeg: ‘Waarom niet?’ – George Bernard Shaw

Tip 3: Gebruik de waarom-vraag voor bepaalde doelen niet

Als je serieus aan de slag gaat met persoonlijke ontwikkeling, ontkom je er op een zeker moment niet aan om op zoek te gaan naar jezelf en naar de oorzaak van jouw bestaan. De waarom-vraag lijkt dan de aangewezen vraag, maar is dat niet. De uitleg van Swami Sarvapriyananda in zijn zeer inspirerende podcast geeft daar duidelijkheid over. Hij geeft aan dat de wereld zoals wij die ervaren is opgebouwd uit causaliteit (oorzaak en gevolg), tijd en ruimte. Als je waarom-vragen gaat stellen met als doel de oorzaken te achterhalen over deze drie onderwerpen, dan vraag je eigenlijk ‘wat ging er vooraf aan…?’ Je kan deze vragen niet beantwoorden, omdat ze eerst het bestaan van iets veronderstellen om vervolgens te verklaren wat er voorafgaand aan dat verschijnsel was. Bijvoorbeeld: wat was er vóór tijd? Deze vraag veronderstelt al dat er tijd bestaat en gaat in die termen verklaren wat eraan voorafging, terwijl tijd voor het begin van tijd niet kon bestaan. Begrijp je hoe je hierin kan vastlopen of dat je dingen kan gaan aannemen die nooit juist kunnen zijn? Er zijn andere manieren binnen de Advaita Vedanta die je wel kunnen helpen om de diepere vragen helder te krijgen. De waarom-vraag is daarvoor dus niet geschikt. Laat die vraag voor dat doel dus los.

Vragen over de tijd, plaats en oorzaak van het ontstaan van deze wereld kunnen nooit worden beantwoordt, want tijd, plaats en oorzaak maken zelf deel uit van de wereld. Zo’n vraag zoekt naar een uitleg van het geheel in de termen van een deel ervan. Dit is volledig in strijd met de logica. – Shri Atmananda uit Atmananda Upanishad

Tip 4: Leef (zo af en toe) zonder waarom

In de laatste tip wil ik je aanmoedigen om de waarom-vraag (zo af en toe) helemaal los te laten. Je hebt geen waarom nodig om te leven uit liefde, het is je natuurlijke aard. Of zoals Wick het vaak zegt: “Water is nat.” Hoe meer je leert Leven vanuit je Donder hoe spontaner en vreugdevoller je leven zal worden. Het ‘waarom’ wordt dan steeds minder interessant. Ik wens je daar veel van toe!

Liefde aanvaardt de moeilijke dingen in het leven zonder te vragen waarom. Liefde vertrouwt en blijft kalm. – Amy Carmichael


Foto gemaakt door Vladislav Babienko, gevonden op Unsplash. Tekstredactie: Ellen Rietveld

Lees ook:  Stress Symptomen

 

Over de auteur

Jeroen Rietveld

Jeroen Rietveld MSc. is een ervaren Arbeids- en Organisatiepsycholoog én coach, die niets liever doet dan mensen hun eigen kracht te laten ontdekken en benutten. Dat kan in werkgerelateerde kwesties, maar ook in de vorm van persoonlijke ontwikkeling.

Reacties

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Don`t copy text!

Pin It on Pinterest

Share This