Burn-out schuur

Kom uit de Burn-out schuur

23 januari 2023

Kom uit de Burn-out schuur

Mijn opa kon niets weggooien. Hij had een schuur vol met spulletjes “die ooit van pas zouden komen”. Het schuurtje, groot was het niet, puilde uit door de veelheid aan allerlei (nuttige en minder nuttige) materialen. Een vergelijkbare schuur is de Burn-out schuur. Een verzamelplaats van allerlei klachten, interpretaties en meningen van en over het fenomeen burn-out. En ja, ook hier gaat het om nuttige, maar vaak ook minder nuttige ‘materialen’. Het komt te vaak voor dat mensen op basis van uitspraken uit hun omgeving, door huisarts of ARBO-arts, in de Burn-out schuur belanden.

Liever luisteren dan lezen? Dat kan!

Burn-out is een exoot

Burn-out blijkt een Amerikaanse uitvinding te zijn die zich de afgelopen jaren bij ons heeft ingenesteld als een dominerende exoot. Iedereen kent wel iemand met burn-out of heeft er zelf één gehad.

Maar het begrip burn-out bestaat bijvoorbeeld niet in de traditionele Chinese geneeskunst (wel wordt er gesproken over uitputting) en ook in andere culturen kom je het nauwelijks tegen. Op internet vind je velerlei definities en opvattingen, maar wat het werkelijk is …?

Ik meen het enige juiste antwoord te weten.

Dat antwoord is: “Ik weet het niet. En niemand weet het!”
Burn-out is toch een beetje als de schuur van mijn opa, een verzamelplaats voor (mensen met) allerlei klachten. Klachten die soms heel concreet, maar ook ‘vaag’ of ‘a-typisch’ kunnen zijn. Voor mij worden mensen daarom te makkelijk en te vaak geplaatst in het burn-out hokje. Of schuur, zo u wilt. Omdat we het niet exact weten en het niet volledig kunnen duiden.

Dit is niet verwijtend bedoeld. Een gebroken arm is simpelweg eenvoudiger te duiden dan zware stress en burn-out klachten. Het klachtenspectrum kan daarbij ook nog eens (deels) overeenkomen met een depressie of angststoornis, dat maakt het nog gecompliceerder.

Chronisch karakter

Burn-out heeft in elk geval iets te maken met stress. Stress heeft op zich, evolutionair beschouwd, een positieve functie. Het maakt dat je in extreme situaties extreme prestaties kan verrichten. Maar wanneer stress aanhoudend is en er geen of te weinig hersteltijd is, wordt het problematisch. We krijgen klachten zoals aanhoudende vermoeidheid, concentratievermindering, hoofdpijn, een gejaagd gevoel. Daarbij zien we ook een verandering in ons gedrag, we zonderen ons af of zijn emotioneel van slag.

Door aanhoudende stress kan overbelasting plaatsvinden van ons fysieke systeem én het heeft impact op onze mentale gesteldheid. Er ontstaat een constante ‘overprikkeling’ en uitputting waardoor we onszelf opbranden (inderdaad, letterlijk: burn-out). En zoals gezegd, dit soort klachten gaan soms samen met klachten gerelateerd aan depressie of angsten, waardoor het een complex en ondoorzichtig geheel wordt.

De ontregeling

Het lijkt mij dan ook verstandig om bij klachten niet direct door te schakelen naar stressproblematiek of burn-out. Dit gebeurt te vaak. Het is beter om met de cliënt of patiënt te spreken over de oorzaken van de ontregeling. Wat zijn de factoren die voor een disbalans hebben gezorgd?

De afgelopen jaren heb ik geleerd dat het veelal een combinatie is van verschillende factoren. Er is een stressboog ontstaan van allerlei stressoren waar de betrokkene niet goed mee om weet te gaan. Overmatige stress, burn-out en eventuele depressie of angst hebben alles te maken met de veerkracht van de persoon. Je kan spreken over een melange van karakter, jeugd, cultuur en tijdsbeeld, samen met psychologische en biologische feitelijkheden.

Het zorgvuldig in kaart brengen van stressoren, en alles wat mogelijk meespeelt, biedt de cliënt of patiënt inzicht in de oorzaken van structurele stress, burn-out of andere problematiek. Het zorgt bovendien voor meer begrip over zijn of haar eigen, actuele leefsituatie. Dit vormt uiteindelijk de beste basis voor een gerichte, effectieve begeleiding.

Inzicht en begeleiding

Omdat persoon, leefsituatie en klachten uniek zijn, bestaat er geen algemeen-optimaal behandelplan. Het verschilt van persoon tot persoon. Regelmatig wordt medicatie geadviseerd. Dit kan als noodoplossing, als tijdelijke regeling, een goede keuze zijn. Maar de meeste medicatie heeft een verdovende eigenschap waardoor het werkelijk voelen en beleven van onderliggende problematiek onmogelijk wordt. Medicatie is dan niet meer dan een misleidend doekje voor het bloeden.

Pas na het in kaart brengen van de volledige stressboog (dit vraagt soms om meerdere gesprekken) kan er aan herstel en conditionele versterking (zowel fysiek als mentaal) gewerkt worden.

Kom uit de schuur!

Voor iedereen die vastzit in de Burn-out schuur en zich afvraagt “hoe nu verder?”, bieden wij de mogelijkheid van een gesprek – een samenspraak waarin we een start maken met het in kaart brengen van je leefsituatie en alle invloeden die er meespelen. Vaak is zo’n eerste gesprek al een eye-opener en ga je meer gerust naar huis. En we houden ervan om door te pakken, een afspraak bij Veldsterkte is altijd een afspraak op korte termijn.

Dus: vraag je je af of je echt aan een burn-out lijdt? Kom uit de schuur, maak een afspraak!


Tekstredactie: Heemskerk Tekst & Taal, Afbeelding van Jarkko Leppälä via Pixabay.

Lees ook:  Gelukkig, ik ben boos!

Over de auteur

Wick Lichtveld

Wick is een inspirator pur sang, bevlogen van nature en gewend om ‘out of the box’ te denken. Met Wick wordt elke training een belevenis!

Reacties

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Don`t copy text!

Pin It on Pinterest

Share This